|
Voorstelling | |
|
||
1. Inleiding - basisgegevens Het Grondwettelijk Hof is exclusief bevoegd om te oordelen of de wetskrachtige normen in overeenstemming zijn met de Grondwet (artikelen 8 - 32, 170, 172 en 191) en de regels houdende de verdeling van de bevoegdheden van de federale Staat, de gemeenschappen en de gewesten. Het Hof is opgevat als een gespecialiseerd rechtscollege, los van de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Het Hof bestaat uit twaalf rechters, bijgestaan door referendarissen en twee griffiers. Er zijn een vijftigtal leden van het administratief personeel. 2. Van Arbitragehof tot Grondwettelijk Hof a) Oprichting van het Arbitragehof Het Grondwettelijk Hof dankt zijn ontstaan aan de ontwikkeling van de Belgische eenheidsstaat tot een federale staat. De naam die eerst aan het Hof werd gegeven, zegt veel over zijn oorspronkelijke opdracht, namelijk het toezien op de naleving van de grondwettelijke bevoegdheidsverdeling tussen de Staat, de gemeenschappen en de gewesten. De oprichting van het Arbitragehof werd in 1980 in de Grondwet (toenmalig artikel 107ter) ingeschreven. Paragraaf 2 van dat artikel bepaalde : « Er bestaat voor geheel België een Arbitragehof, waarvan de samenstelling, de bevoegdheid en de werking door de wet worden bepaald. [...] ». Die grondwetsbepaling werd uitgevoerd door de wet van 28 juni 1983, die de samenstelling, de bevoegdheid en de werking van dat nieuwe rechtscollege concretiseerde. Het Arbitragehof werd plechtig geïnstalleerd in de Senaat op 1 oktober 1984. Op 5 april 1985 sprak het zijn eerste arrest uit. b) Ontwikkeling tot Grondwettelijk Hof Bij de grondwetsherziening van 15 juli 1988 werd de bevoegdheid van het Hof uitgebreid tot het toezicht op de eerbiediging van de artikelen 10, 11 en 24 van de Grondwet die het gelijkheidsbeginsel, het verbod tot discriminatie en de rechten en vrijheden inzake onderwijs waarborgen. Bij dezelfde grondwetsherziening van 1988 is het aan de bijzondere wetgever overgelaten aan het Arbitragehof de bevoegdheid te verlenen om te toetsen aan andere artikelen van de Grondwet. Van die mogelijkheid is gebruik gemaakt bij de bijzondere wet van 9 maart 2003. Niet enkel de artikelen 10, 11 en 24 van de Grondwet, maar de gehele titel II ervan (artikelen 8 tot en met 32) alsook de artikelen 170, 172 en 191 van de Grondwet vormen thans het referentiekader voor de grondwettigheidstoetsing door het Hof. Bij de coördinatie van de Grondwet in 1994 werd de bepaling over het Arbitragehof overgenomen in artikel 142. Bij de grondwetsherziening van 7 mei 2007 werd de benaming van het Arbitragehof gewijzigd in die van « Grondwettelijk Hof ». 3. (Grond)wettelijke fundamenten a) Grondwetsbepaling Volgens het huidige artikel 142, eerste lid, van de Grondwet bestaat er voor geheel België een Grondwettelijk Hof, waarvan de samenstelling, de bevoegdheid en de werking door de wet worden bepaald. Het Hof doet bij wege van arrest, uitspraak over bevoegdheidsconflicten, over de schending van de artikelen 10, 11 en 24 van de Grondwet en over een schending van de artikelen van de Grondwet die de wet bepaalt (thans alle artikelen van titel II van de Grondwet alsook de artikelen 170, 172 en 191). Een zaak kan bij het Hof aanhangig worden gemaakt door iedere bij wet aangewezen overheid, door ieder die doet blijken van een belang of, prejudicieel, door ieder rechtscollege. b) Organieke wetgeving Artikel 142 van de Grondwet is uitgevoerd bij de (herhaaldelijk gewijzigde) bijzondere wet van 6 januari 1989, die de inrichting, de bevoegdheid, de werking, de rechtspleging en de gevolgen van de arresten regelt. Een (gewone) wet van 6 januari 1989 regelt de wedden en pensioenen van de rechters, de referendarissen en de griffiers van het Hof. Daarnaast zijn er verschillende koninklijke besluiten, reglementen van orde en richtlijnen die betrekking hebben op verschillende aspecten van de bevoegdheid en de werking van het Hof. Al deze teksten zijn op de webstek beschikbaar onder de rubriek 'basisteksten'. |
||
Laatst bijgewerkt op 9 mei 2007. |
